Samochód na deszczowej drodze w nocy

Malowanie dróg w 2025: kropki zamiast pełnych linii, czyli oznakowania strukturalne

Donación

Apoya nuestra misión

Cada donación ayuda a realizar proyectos de protección ambiental. ¡Únete al grupo de colaboradores!

Haz una donación segura

Coraz częściej na jezdni widać pasy ułożone z kropek lub krótkich wysp materiału. To nie oszczędzanie farby dla samej oszczędności, tylko oznakowania strukturalne Type II (typ zdefiniowany w normach europejskich) zaprojektowane tak, aby utrzymać wysoką widoczność w deszczu i nocą.

Parametry użytkowe określa EN 1436 (European Standard 1436 „Road marking performance for road users”), która definiuje między innymi:

RL – współczynnik luminancji retrorefleksyjnej w nocy na sucho (coefficient of retroreflected luminance, jednostka mcd·m⁻²·lx⁻¹),

RW – retrorefleksję w nocy podczas deszczu i na mokro (wet/night retroreflectivity, mcd·m⁻²·lx⁻¹),

Qd – współczynnik luminancji w oświetleniu rozproszonym w dzień lub pod lampami ulicznymi (diffuse luminance coefficient, mcd·m⁻²·lx⁻¹)

oraz SRT/PTV – badanie tarcia metodą wahadła (Skid Resistance Tester / Pendulum Test Value).

Właściwości materiałów reguluje EN 1871 (European Standard 1871 „Road marking materials”).

W Polsce stosuje się je w ramach rozporządzeń o znakach i sygnałach drogowych oraz krajowych wytycznych technicznych.

Co właściwie widzisz, gdy linia jest „w kropki”?

Klasyczne oznakowania Type I (typ płaski) są gładkie i w deszczu przykrywa je film wody, co obniża retrorefleksję. Oznakowania Type II (typ strukturalny) tworzą wypukłą geometrię „agglomerate”, „long-dot” lub „rib”, która unosi część powierzchni ponad cienką warstwę wody, odsłania kulki szklane i utrzymuje widoczność w warunkach mokro-nocnych mierzonych współczynnikiem RW. Europejskie badania wykazały wyraźną przewagę oznakowań Type II w deszczu.

Z czego to się robi i jak się to nakłada?

W praktyce stosuje się systemy termoplastyczne nakładane na gorąco oraz żywice dwuskładnikowe MMA (methyl methacrylate – metakrylan metylu, potocznie „zimnoplast”). Obie technologie pozwalają profilować wyspy lub żeberka i posypywać je kulkami szklanymi o dobranym współczynniku załamania. Rozwiązania „long-dot” projektuje się pod wysoką widoczność w deszczu przy ograniczonym hałasie przejazdu, a profil „rib” dodaje efekt akustyczno-wibracyjny na linii krawędziowej.

Normy i pomiary

EN 1436 definiuje widoczność w nocy na sucho (RL), widoczność w nocy na mokro oraz podczas deszczu (RW), a także widoczność dzienną pod oświetleniem ulicznym (Qd).

Norma ta wprowadza pojęcie okresu funkcjonalnego oznakowania i opisuje badania tarcia SRT/PTV. EN 1871 określa wymagania materiałowe i badania laboratoryjne dla farb, termoplastów oraz systemów MMA. Zalecenia eksploatacyjne podkreślają znaczenie regularnych pomiarów RL, Qd i RW w utrzymaniu.

Dobór technologii do warunków ruchu i pogody


Poniższa tabela wyjaśnia, gdzie poszczególne struktury sprawdzają się najlepiej i dlaczego ich zastosowanie podnosi bezpieczeństwo oraz stabilność parametrów w czasie.

TechnologiaGdzie sprawdza się najlepiej?Dlaczego?
Type II „agglomerate” lub „long-dot” (MMA albo termoplast)Odcinki autostrad i dróg ekspresowych, miejsca z koleinami i częstą wodą na jezdni oraz linie krawędziowe i osioweStruktura wystaje ponad film wody i dzięki temu utrzymuje wysokie wartości RW zgodnie z EN 1436, co poprawia czytelność linii w deszczu i nocą oraz ułatwia pracę kamer systemów wspomagania kierowcy ADAS (Advanced Driver-Assistance Systems).
Type II „rib” (żeberkowa)Linie krawędziowe w strefach wymagających ostrzeżenia kierowcyProfil żeberkowy zapewnia dodatkowy sygnał akustyczno-wibracyjny przy zjeździe z pasa, a jednocześnie utrzymuje parametry widoczności mokro-nocnej na wysokim poziomie według EN 1436.
Type I – farby lub termoplast płaskiUlice miejskie, oznakowanie tymczasowe oraz miejsca wymagające częstych odnowieńCienkowarstwowe rozwiązania pozwalają szybko odnowić oznakowanie i ograniczyć koszt jednostkowy, lecz bez struktury mają słabszą widoczność w deszczu względem profili Type II, co widać po niższych wartościach RW.


Jeżeli priorytetem jest bezpieczeństwo w deszczu i nocą, właściwym punktem wyjścia są struktury Type II, natomiast w ruchu miejskim i przy oznakowaniu krótkotrwałym ważniejsze bywają szybkość odnowy oraz wartości RL i Qd.

Progi użytkowe z EN 1436 – orientacyjny przegląd

Tabela poniżej prezentuje często stosowane progi dla białych linii, które pomagają projektować oznakowanie do realnych warunków ruchu i oświetlenia.

Parametr EN 1436Klasy i wartości graniczneZnaczenie na drodze
RL (noc/sucho)Klasy obejmują między innymi R2 ≥ 100, R3 ≥ 150, R4 ≥ 200 oraz R5 ≥ 300 mcd·m⁻²·lx⁻¹Wyższa wartość RL oznacza lepszą widoczność linii w nocy na suchej nawierzchni i większą odległość rozpoznania przez kierowcę.
RW (noc/mokro i deszcz)Klasy obejmują między innymi RW1 ≥ 25, RW2 ≥ 35, RW3 ≥ 50 oraz RW4 ≥ 75 mcd·m⁻²·lx⁻¹Wyższa wartość RW zapewnia czytelność linii podczas opadów i na mokrej nawierzchni, co uzyskuje się najskuteczniej dzięki strukturom Type II.
Qd (dzień/pod lampami)Klasy obejmują między innymi Q1 ≥ 80, Q2 ≥ 100, Q3 ≥ 130 oraz Q4 ≥ 160 mcd·m⁻²·lx⁻¹Wyższa wartość Qd oznacza lepszą czytelność w dzień i pod oświetleniem ulicznym, co ma duże znaczenie w obszarach zabudowanych.


W praktyce projektowej warto zestawiać docelowe klasy RL, RW i Qd z lokalnymi warunkami klimatycznymi oraz planem utrzymania, aby oznakowanie pozostawało czytelne przez cały okres funkcjonalny.

Zużycie materiału i oszczędność – linia ciągła a profil „long-dot”

Struktura wielopunktowa może ograniczać zużycie materiału przy zachowaniu funkcji bezpieczeństwa. Poniżej szacunkowe porównanie.

WariantOpis porównaniaWniosek liczbowy
Linia ciągła, płaska o grubości około 3 mmDla termoplastu o grubości 3 mm przy szerokości 150 mm zużycie materiału rośnie wraz z pełnym pokryciem całej długości i szerokości linii, ponieważ warstwa jest ciągła.Dla szerokości 150 mm zużycie można szacować na około 0,90 kg na metr linii, co odpowiada około 900 kg na kilometr linii.
Profil „long-dot” lub „multi-dot”Dla termoplastu tworzącego kropki lub wydłużone wyspy realna powierzchnia pokrycia jest mniejsza, a wypukła geometria nadal utrzymuje parametry widoczności w deszczu zgodne z EN 1436.Dla szerokości 150 mm zużycie wynosi około 0,60 kg na metr linii, co daje około 600 kg na kilometr, czyli oszczędność rzędu około 33 procent względem linii ciągłej.
Przykład z drogi A50 w HolandiiNa odcinku około 235 kilometrów zastosowano profil „long-dot” o łącznym zużyciu około 160 ton, a dla linii ciągłej o tej samej długości wykonawca oszacowałby dodatkowo około 120 ton materiału.Zużycie dla profilu „long-dot” odpowiada około 681 kg na kilometr, a zużycie dla linii ciągłej odpowiada około 1 191 kg na kilometr, co oznacza oszczędność około 43 procent.


Rzeczywiste zużycie zależy od geometrii profilu, grubości, frakcji i dawki kulek szklanych, szerokości linii oraz makrotekstury podłoża, dlatego w projektach warto raportować wartości w kilogramach na kilometr dla przyjętej geometrii i szerokości.

Trwałość i koszt w cyklu życia

Profilowane termoplasty oraz systemy MMA utrzymują klasy użytkowe dłużej niż cienkowarstwowe farby Type I, co zwykle obniża koszt w cyklu życia dzięki rzadszym odnowieniom i krótszym zamknięciom pasa. Dobre praktyki utrzymaniowe zakładają regularne pomiary RL, RW i Qd oraz jasno zdefiniowane progi odnowy.

Kto wymyślił „kropki” i dlaczego?

Nie istnieje jeden wynalazca tej metody. Kategorie Type I i Type II ustandaryzowano w EN 1436, a zwrot ku widoczności w deszczu wynikał z europejskich programów badawczych, w tym COST (European Cooperation in Science and Technology) i projektu RAINVISION realizowanego pod auspicjami ERF (European Union Road Federation) oraz CEDR (Conference of European Directors of Roads).

Profil „long-dot” rozwijali producenci w Skandynawii i Europie Zachodniej, między innymi Borum i Geveko, aby połączyć wysoką widoczność mokro-nocną z hałasem przejazdu zbliżonym do linii płaskiej.

Główną motywacją było bezpieczeństwo oraz lepsza współpraca z systemami rozpoznawania pasa w nowoczesnych pojazdach.

Szukajmy oszczędności materiału w każdym projekcie – także infrastrukturalnym

Kropki w oznakowaniach są przykładem mądrej oszczędności „od dołu”, ponieważ przy tej samej funkcji bezpieczeństwa zużywają mniej materiału na kilometr, a jednocześnie poprawiają użyteczność. Struktura „long-dot” zwiększa widoczność w deszczu (wyższy RW), a rytmiczny, delikatny stukot na linii krawędziowej daje kierowcy natychmiastowy i intuicyjny sygnał korekty toru jazdy.

Tę logikę warto przenosić na wszystkie projekty: należy projektować pod funkcję i trwałość, a oszczędność materiału powinna być naturalnym efektem ubocznym dobrze dobranej geometrii.


Czy „kropki” w malowaniu pasów oszczędzają materiał i poprawiają bezpieczeństwo?

Tak, ponieważ struktury Type II ograniczają zużycie na kilometr i utrzymują wysoką widoczność w deszczu.

NIE LAJKUJ, DZIAŁAJ!


#oznaczeniepoziome #TypeII #EN1436 #EN1871 #BRD #termoplast #MMA

¡Ponte en contacto con nosotros!

¿Tienes preguntas o quieres saber más sobre la asociación? Rellena el formulario y nos pondremos en contacto contigo para atender tus necesidades y discutir oportunidades de colaboración.

¡Contáctanos!

¿Tienes preguntas o quieres saber más sobre la colaboración? Rellena el formulario y nos pondremos en contacto contigo para responder a tus necesidades y discutir las posibilidades de asociación.